Nadwrażliwość na odrzucenie w ADHD

U osób z ADHD nadwrażliwość na odrzucenie jest częstym, choć niedocenianym objawem. Może przejawiać się jako impulsywna i intensywna reakcja emocjonalna na sytuacje społeczne, w których pojawia się krytyka, brak aprobaty lub zignorowanie. Charakterystyczne są gwałtowne, lecz krótkotrwałe wybuchy emocji, często prowadzące do chwilowego wycofania lub zachowań obronnych.

Właściwe leczenie ADHD, które łączy farmakoterapię (np. metylfenidat, atomoksetyna) oraz psychoterapię, może znacząco poprawić zdolność do regulacji emocji. W naszej poradni oferujemy profesjonalną diagnozę ADHD u dorosłych, w tym test DIVA-5 – standaryzowane narzędzie pozwalające na rzetelną ocenę objawów zgodnie z kryteriami ICD-10 i DSM-5.

Nadwrażliwość na odrzucenie w zaburzeniach osobowości

Osobowość borderline (BPD)

W zaburzeniu osobowości typu borderline nadwrażliwość na odrzucenie jest trwałym wzorcem przeżywania relacji. Nawet drobne sygnały dystansu emocjonalnego mogą wywołać skrajne reakcje emocjonalne, takie jak lęk, rozpacz, złość czy autoagresja.

Osobowość unikająca

W osobowości unikającej dominuje lęk przed odrzuceniem, który skutkuje chronicznym napięciem społecznym, niską samooceną i wycofaniem z relacji, mimo wewnętrznej potrzeby bliskości.

Osobowość narcystyczna

W osobowości narcystycznej (NPD) nadwrażliwość na odrzucenie przyjmuje formę tzw. „narcystycznej rany” – przesadnej reakcji na krytykę, lekceważenie lub brak uznania. Choć osoba może prezentować się jako pewna siebie, jej samoocena bywa krucha i zależna od zewnętrznego potwierdzenia.

Wszystkie te zaburzenia wymagają długoterminowej psychoterapii, której celem jest pogłębiona praca nad strukturą osobowości i mechanizmami obronnymi.

Nadwrażliwość na odrzucenie w depresji atypowej

Depresja atypowa to podtyp epizodu depresyjnego, w którym – w odróżnieniu od depresji melancholijnej – obecna jest reaktywność nastroju oraz silna wrażliwość na odrzucenie interpersonalne.

Depresja atypowa może występować w przebiegu:

• depresji jednobiegunowej (MDD),

• choroby afektywnej dwubiegunowej (CHAD I i II),

• zaburzeń osobowości (unikającej, borderline),

• zaburzeń adaptacyjnych z przewlekłym obniżeniem nastroju.

W leczeniu pomocne bywają m.in. bupropion lub inhibitory MAO, a także psychoterapia ukierunkowana na wzmacnianie odporności emocjonalnej i zmianę zniekształconych schematów myślenia.

Nadwrażliwość na odrzucenie w spektrum autyzmu

U osób z autyzmem wysokofunkcjonującym nadwrażliwość na odrzucenie może objawiać się jako nadmierna reakcja emocjonalna na brak odpowiedzi, niezrozumienie lub subtelne sygnały wycofania ze strony innych. Często współwystępuje z tzw. social camouflaging, czyli próbami ukrywania trudności społecznych, co prowadzi do psychicznego wyczerpania i nadmiernej podatności na zranienie.

Nadwrażliwość na odrzucenie w kompleksowym PTSD (CPTSD)

U osób z doświadczeniem traumy relacyjnej nadwrażliwość na odrzucenie może wynikać z deficytów w obszarze przywiązania i bezpieczeństwa emocjonalnego. Często prowadzi to do unikania relacji lub nadmiernego ich idealizowania i zależności emocjonalnej, co z kolei wzmacnia schemat odrzucenia.

Jak sobie radzić z nadwrażliwością na odrzucenie?

Ponieważ nadwrażliwość na odrzucenie może mieć różne przyczyny – od neurobiologicznych (ADHD), przez osobowościowe, po traumatyczne – leczenie musi być dostosowane indywidualnie.

W naszej poradni w Warszawie (dzielnice Bielany i Żoliborz) oferujemy:

• test DIVA-5 – diagnoza ADHD u dorosłych,

• leczenie ADHD – farmakoterapia i psychoterapia,

• psychoterapię długoterminową – w nurcie psychodynamicznym, integratywnym, DBT i ericksonowskim,

• wsparcie dla osób z zaburzeniami osobowości, spektrum autyzmu, depresją i PTSD.

Jeśli nadwrażliwość na odrzucenie wpływa na Twoje życie, relacje lub pracę – skontaktuj się z nami. Pomożemy Ci lepiej zrozumieć własne emocje i odzyskać równowagę.